काठमाडाैँ, २३ बैशाख २०७८ ।
सन् २०२० मा विश्वभरका झण्डै १६ करोड मानिसले गम्भीर भोकमरीको सामना गर्नुपरेको संयुक्त राष्ट्र सङ्घले जनाएको छ ।
राष्ट्र सङ्घसमेतका १६ संस्थाले बुधवार सार्वजनिक गरेको प्रतिवेदनमा सन् २०२१ मा पनि उस्तै वा त्योभन्दा खराब परिस्थिति देखिने उल्लेख छ । त्यस प्रतिवेदनले ९७ प्रतिशत मानवीय सहायता पाइरहेका ५५ देशलाई केन्द्रित गरेको राष्ट्र सङ्घको भनाइ छ । प्रतिवेदनले गएकाे वर्ष उत्पन्न खाद्य सङ्कटको आकार र कठिनाइ खासगरी दीर्घकालिक द्वन्द्व, कोभिड–१९ महामारीका कारण सिर्जित आर्थिक मन्दि र मौसमी प्रतिकूलताले उत्पन्न भएको औल्याएको छ ।
सन् २०१९ मा झन्डै दुई करोड मानिसले खाद्य सङ्कट बेहोर्नुपरे पनि सन् २०२० मा झन्डै १६ करोड मानिसले सङ्कट, आपत्काल वा भोकमरीको सामना गर्नुपरेको प्रतिवेदनमा उल्लेख छ । प्रतिवेदनका अनुसार भयानक सङ्कटबाट गुज्रिरहेका विश्वका १० देशका झन्डै दुई तिहाइ नागरिकले चरम खाद्य सङ्कट झेलेका छन् जसमा कङ्गो, यमन, अफगानिस्तान, सिरिया, सुडान, उत्तरी नाइजेरिया, इथियोपिया, दक्षिण सुडान, जिम्बाब्वे हाइटी रहेका छन् । बुर्किना फासो, दक्षिण सुडान र यमनका झन्डै एक लाख ३३ हजार मानिस भोकमरीबाट अतिशय पीडामा छन् ।
राष्ट्र सङ्घका महासचिव एन्टोनियो गुटेरेसले तीन सय सात पृष्ठको ‘ग्लोबल रिपोर्ट अन फूड क्राइसिस’ अर्थात् विश्वको खाद्य सङ्कट प्रतिवेदनको भूमिका लेख्दै भन्नुभएको छ, ‘चरम खाद्य असुरक्षा सामना गरिरहेका र खाद्यान्न, पोषण र जीविकोपार्जनको अति जरुरी परेका मानिसको सङ्ख्या बढ्दो क्रममा छ ।’ उहाँले भन्नुभएको छ, ‘अकाल र भोकमरीको एक्काइसौँ शताब्दीमा कुनै स्थान छैन । हामीले भोक र द्वन्द्व दुवैलाई एकैसाथ समाधान गर्नुको विकल्प छैन ।’
विश्व खाद्य कार्यक्रमका प्रमुख अर्थशास्त्री आरिफ हुसैनले पाँचौँ वार्षिक प्रतिवेदन सार्वजनिक गर्ने क्रममा आयोजित पत्रकार सम्मेलनमा खाद्य सङ्कट निम्तिनुमा प्रमुख रूपमा द्वन्द्व नै जिम्मेवार रहेको बताउनुभयो । उहाँले गएकाे वर्ष विश्वका २३ राष्ट्रका झन्डै १० करोड मानिसले खाद्य सङ्कट बेहाेरेकाे जानकारी दिनुभयो । ‘हामीले द्वन्द्वको राजनीतिक समाधान नखोज्दासम्म मानवीय सहायता चाहिने मानिसको सङ्ख्यामा कुनै कमी आउने देखिन्न’ उहाँले भन्नुभयो ।