सुजन प्रेमी
बागलुङ, १० जेठ २०७८ ।
राष्ट्रिय सहकारी विकास बोर्डका सह–अध्यक्ष दक्ष पौडेलले कुश्मिसेरा प्राथमिक स्वास्थ्य केन्द्रलाई तीनवटा अक्सिजन सिलिण्डर सहयोग गर्नुभएको छ । बागलुङको अमलाचौरका पौडेलले आफ्ना बाबुको सम्झनामा स्थापित भिमनाथ शर्मा पौडेल स्मृति प्रतिष्ठानको तर्फबाट बागलुङकाे जैमिनी नगरपालिका १ कुश्मिसेरामा अवस्थित स्वास्थ्य केन्द्रलाई निःशुल्क रुपमा तीनवटा अक्सिजन सिलिण्डर सहयोग गर्नुभएको हो ।
आइतबार प्रतिष्ठानका बागलुङ संयोजक गोविन्द बहादुर पौडेलले जैमिनी नगरपालिकाका नगर प्रमुख ईन्द्रराज पौडेल, अस्पताल व्यवस्थापन समितिका अध्यक्ष तथा जैमिनी नगरपालिका वडा नं १ का वडाध्यक्ष भुपेन्द्र थापा, स्वास्थ्य संयोजक गोविन्द प्रसाद आचार्य र अस्पतालका डाक्डर राजु भट्टराई क्षेत्रीलाई दुईवटा ठुलो र एकवटा एम्बुलेन्समा राख्ने सानो खालको सिलिण्डर हस्तान्तरण गर्नुभएको नगरपालिकाले जनाएको छ ।
सहयोग प्रति धन्यवाद दिँदै नगर प्रमुख पौडेलले महामारीको समयमा निजि क्षेत्रबाट गरिने सहयोगले ठुलो राहत पुग्ने बताउनुभयो । संयोजक गोविन्द बहादुर पौडेलले कुश्मिसेरामा अरुपनि सिलिण्डर आवश्यक भएपनि तत्कालको लागि तीनवटा सहयोग गरिएको बताउँदै थप सिलिण्डर पनि सहयोग हुने आश्वासन दिनुभएको छ ।
विद्यार्थी नेता हरिहर शर्माले कुश्मिसेरा प्राथमिक स्वास्थ्य केन्द्रको लागि बिभिन्न ठाउँबाट सहयोग जुटाउन आफूहरु लागि परेको बताउनुभएको छ । सिलिण्डर एभरेष्ट कम्पनीबाट खरिद गरी ल्याइएको थियो । सिलिण्डरको बजारमुल्य अहिले ठुलोको करिव २६ हजार र सानोको करिव ११ हजारको हाराहारीमा रहेको छ ।
बागलुङ, ८ जेठ २०७८ ।
जैमिनी नगरपालिकामा १ सय ९ जनाको स्वाव संकलन गरिएको छ । बागलुङको जैमिनी नगरपालिकाका विभिन्न वडाबाट १ सय ९ जनाको कोरोना परिक्षणको लागि स्वाव संकलन गरिएको हो ।
नगरपालिकाको वडा नं ८ छिस्तीका १० जना, वडा नं ७ जैदिका २७ जना, वडा नं ६ अर्जेवाका ३४ जना, वडा नं ५ विनामारेका २४ जना, वडा नं २ दमेकका ११ जना र वडा नं १ कुस्मिसेराका ३ जना गरी १ सय ९ जनाको स्वाव संकलन गरिएको जैमिनी नगरपालिकाले जनाएको छ ।
नगरपालिकाले बिहिबार र शुक्रबार वडा वडामा नै पुगेर स्वाव संकलन गरेको थियो । उनिहरुमा कोरोना संक्रमण छ वा छैन भनेर परिक्षणको लागि धौलागिरी अस्पतालको प्रयोगशालामा पठाइएको छ ।
काठमाडौँ, ७ जेठ २०७८ ।
काठमाडौँको चन्द्रागिरि नगरपालिका थप दुई दिन शिल गरिने भएको छ । काठमाडौँ उपत्यका प्रवेशको मुख्य नाकामा रहेको चन्द्रागिरिको वैशाख २९ गतेको बैठकको निर्णयअनुसार जेठ १ देखि ७ गतेसम्म शिल गर्ने निर्णय भए पनि बिहीबार पुनः दुई दिन शिल गर्ने निर्णय गरेको हो ।
नगरपालिकाका प्रमुख घनश्याम गिरीले जेठ ८ गते राति १२ बजेसम्म नगरपालिका शिल गर्ने निर्णय गरेको राससलाई जानकारी दिनुभयो । नगरपालिका शिल भएसँगै बिहान ६ देखि साँझ ५ बजेसम्म सर्वसाधारण सडकमा हिँडडुल गर्न पूर्णरूपमा प्रतिबन्ध गरिएको छ । नयाँ भेरिएन्टसहितको कोभिड–१९ सङ्क्रमण रोकथाम र नियन्त्रणका लागि औषधि पसल र स्वास्थ्य संस्थाका अत्यावश्यक सेवाबाहेकका अन्य सेवा बन्द गरिएको नगरप्रमुख गिरीले बताउनुभयो ।
खानेपानी, ढुवानीका साधन, दुग्ध उत्पादन र दुग्ध उद्योगबाट उत्पादित दूधको ढुवानीका साधनलाई सवस्थ्य सुरक्षा मापदण्डको पालना गरी सञ्चालन गर्न दिइएको छ । त्यसैगरी पशुपक्षीको दाना, कृषि प्रयोजनका बीउबिजन, कृषि उत्पादन, औषधि उद्योगलगायत फोहरमैला बोक्ने सवारी साधनलाई शिल अवधिभर स्वास्थ्य मापदण्डको पालना गरी सञ्चालन गर्न दिइने नगरपालिकाले जनाएको छ ।
नगरपालिका शिल भएपछि उपत्यका प्रवेश गर्ने मुख्य नाका नागढुङ्गामा सुरक्षा जाँच कडा पारिएको छ । अत्यावश्यक सवारी साधन, एम्बुलेन्स, खाद्यान्न ढुवानीका सवारी साधनबाहेकलाई प्रवेश नाकाबाट नै फर्काउने काम गरिएको छ । नगरपालिकाकाले भेरोसिल खोपको दोस्रो मात्रा लगाउनका लागि भने आवतजावतमा अवरोध गरेको छैन । सरकारले जारी गरेको सूचनाका आधारमा पहिलो खोप लगाएको कार्ड देखाएर तोकिएको खोप केन्द्रसम्म आवतजावत गर्न दिइने नगर प्रवक्ता हरिभक्त महर्जनले जानकारी दिनुभयो ।
बागलुङ, ६ जेठ २०७८ ।
अर्जेवाका मृगौला पीडितलाई हाम्रो जैमिनी सस्थाले नगद सहयोग गरेको छ । बागलुङको जैमिनी नगरपालिका ६ अर्जेवाका मृगौला पीडित लिल बहादुर सार्कीलाई संस्थाले सहयोग गरेकोे हो ।
दुवै मृगौला खराव भएर पीडित बन्नुभएका सार्कीको आर्थिक अवस्था पनि कमजोर भएकाले नगद रकम २० हजार रुपैयाँ सहयोग गरिएको हाम्रो जैमिनि सस्थाका अध्यक्ष कृष्ण बहादुर नेपालीले जानकारी दिनुभयो ।
कोरोनाको महामारीले सिर्जना भएको असहज परिस्थितिमा देखिएका समस्याहरुलाई मध्यनजर गर्दै जैमिनीमा तत्काल सहयोग गर्नुपर्ने चारवटा समस्या रहेको र सार्कीको सहयोग पछि तीनवटा समस्यालाई समाधान गरिने संस्थाले जनाएको छ ।
काेराेना देखिएपछि जैमिनीमा स्वास्थ्यकर्मी माथि नै भेदभाव, गाउँलेहरुले दुध किन्न समेत दिएनन्
सुजन प्रेमी
बागलुङ, ५ जेठ २०७८ ।
बागलुङको जैमिनीमा स्वास्थ्यकर्मी माथि नै भेदभाव भएको छ । परिवारमा कोरोना संक्रमित भएको भन्दै स्वास्थ्यकर्मी माथि नै भेदभाव भएको हो ।
कुश्मिसेरा प्राथमिक स्वास्थ्य केन्द्र जैमिनी नगरपालिका १ कुश्मिसेरामा कार्यरत प्यारामेडिक्सको परिवारका सदस्यलाई कोरोना पुष्टि भएपछि उहाँहरु अहिले होम आशोलेसनमा बस्नुभएको जानकारी दिनुभएको छ ।
परिवारका सदस्यमा कोरोना देखिएपनि आफूहरुले सजगता अपनाएको भएपनि गाउँलेहरुले दुध किन्न समेत नदिएको उहाँले गुनासो गर्नुभयो ।
गाउँलेहरुकै सेवा गर्दा कोरोना पुष्टि भएपनि स्वास्थ्यकर्मीलाई हेर्ने नजर फरक भएको भन्दै उहाँले आफूलाई पनि समस्या पर्नसक्छ भनेर सम्झना गर्न आग्रह गर्नुभएको छ । कोरोना पुष्टि भएका सदस्य पनि कुश्मिसेरा प्राथमिक स्वास्थ्य केन्द्र केै स्वास्थ्यकर्मी हुनुहुन्छ ।
कठमाडौंं, ५ जेठ २०७८ ।
एका बिहानै भुकम्पकाे धक्का महशुस भएकाे छ । आज विहान ५ बजेर ४२ मिनेट जाँदा लमजुङ केन्द्र विन्दू भएर ५ं.८ रेक्टर स्केलको भूकम्प गएको हाे ।
भूकम्पकाे धक्का पाेखरा, काठमाडौं सहित बिभिन्न जिल्लामा पनि महसुस गरिएको थियो । सो भूकम्पकबाट भएको क्षतिबारे विवरण प्राप्त नभएकाे भूकम्प मापन केन्द्रले जनाएको छ ।
‘मानवीय सेवा हुनु त यस्तो पो’ आफ्नो व्यवसाय नै सेवामा, चन्द्रागिरिका युवाबाट केहि सिक्ने कि ?
काठमाडौँ, ३ वैशाख २०७८ ।
विपद्का अवस्थामा मानवीय सेवाका लागि धन नै चाहिन्छ भन्ने होइन, मन भए पुग्छ । चन्द्रागिरि नगरपालिका– १२ का छ युवाले नगरपालिकासँगको समन्वयमा आफ्नो व्यवसायलाई नै मानवीय सेवामा लगाइ नयाँ उदाहरण देखाएका छन् ।
उहाँहरुले अहिले आफूसँग रहेका सवारी साधनमध्ये पाँचवटा कार तथा एक मोटरसाइकल गर्भवती, सुत्केरी,दीर्धरोगी तथा डायलोसिस लगयत अन्य बिरामीलाई अस्पताल लैजान र ल्याउनको लागि निः शुल्क व्यवस्था गर्दै सेवा शुरुआत गरेका छन् । कोरोना महामारीका विषम अवस्थामा बिरामीलाई सहज स्वास्थ्य सेवाको पुहँचसम्म पु¥याउन सो सेवा शुरु गरेका बताइएको छ । गुर्जुधारास्थित भेहिकल एकेडेमी एण्ड रिसर्ज सेन्टरका सञ्चालक समेत रहेका युवा व्यवसायी राजेश घिमिरे (९८५१०२२१८९) ,रामनारायण घिमिरे (९८५१० ८८१९९) ,माधवप्रसाद अधिकारी (९८५१०८१४४१), विदुरप्रसाद अधिकारी( ९८५१०९५०२६) देवेन्द्र प्रधान (९८५१०४४८३३) र पूर्णप्रसाद श्रेष्ठले( ९८५११७१२३७) ले आजदेखि सेवा सञ्चालनमा ल्याउनुभएको हो ।
समाजसेवी राजेशले सेवा २४ सैँ घण्टा उपलब्ध हुने र सेवाग्राहीले ती फोनमा सम्र्पक गरी सेवा लिन सक्ने बताउनुभयो । उहाँले भन्नुभयो “स्वास्थ्य मापदण्ड अनुसार ती सवारी साधन तयारी गरिएको छ र सञ्चालन हुन्छन् । यसका लागि आवश्यक चालक तयारी अवस्थामा छन् । बिरामीलाई चाहेका समयमा सेवा दिन्छौँ ।”कोरोनाका जोखिम हुन नदिन गतवर्ष जारी लकडाउनमा ती व्यवसायीले नगरपालिकाद्वारा स्थापित विपद्कोषमा रु एकलाख सहयोग तथा विपन्न परिवारलाई खाद्यन्न तथा राहत वितरण गर्नुभएको थियो । नगरपालिकासँगको समन्वय र सहकार्यमा मास्क, स्यानिटाजर, हातधुने समाजिक अभियान समेत सञ्चालन गरेको रामनारायण बताउनुभयो । उहाँले भन्नुभयो“विपद्का समयमा राज्यले के दियो भन्दा पनि मानवीय सेवा दिन सेवा शुरुआत गरेका हौँ । हामी जो जहाँ छौँ, सबै मिलेर कोरोनालाई परास्त गर्न एक जुट होऔँ । सहयोगका हात अगाडि बढाऔँ । ”
नगरपालिका स्वास्थ्य शाखासँग नगरक्षेत्रका मिर्गाैलाका डायलायसिस गराउनुपर्ने, क्यान्सरका किमो दिनुपर्ने तथा मुटुका बिरामी, तथा गर्भवती र सुत्केरी कति रहेका छन् भन्ने आधिकारीक तथ्याङ्क छैन । पछिल्लो समय नगरपालिकाले आफ्ना एम्बुलेन्सलाई कोरानो सङ्क्रमितका सेवामा लगाएको छ । “गतवर्षका लकडाउनमा नगरक्षेत्रका मिर्गाैला, क्यान्सर , मुटु रोगी तथा गर्भवती, सुत्केरीलाई समयमा अस्पताल पु¥याँउन धेरै समस्या भयो । कयौ बिरामीले गाडि मिलाइदिनु प¥यो भनेर सम्पर्क गरे । यसपटकको निषेधाज्ञामा पनि यो पीडा कसैले पनि भोग्न नपरोस भनेर निः शुल्क यातायातको व्यवस्था मिलाएका हौँ।” भेहिकलका सञ्चालक माधव अधिकारीले भन्नुभयो । उहाँले कोरोना सङ्क्रमण, रोकथाम र नियन्त्रण अवधिभर सेवा जारी रहने जानकारी दिनुभयो ।
बागलुङ, २ जेठ २०७८ ।
दमेकमा चार दिनदेखि विद्युत अवरुद्ध हुँदा गाउँ नै अन्धकारमा बस्न बाध्य भएका छन् । ट्रान्सर्फमर बिग्रिँदा बागलुङको जैमिनी नगरपालिका २ दमेक गौँडाका स्थानीयहरु अन्धकारमा बस्न बाध्य भएका हुन् ।
साविक दमेक गा.वि.स वडा नं. २ मा रहेको सामुदायिक विद्युतिकरणको केन्द्रिय लाइनको ट्रान्सर्फमर बिग्रिँदा ४५ घरधुरी अन्धकारमा बस्न बाध्य भएको सामुदायिक विद्युतिकरणका अध्यक्ष श्यामलाल सुवेदीले जानकारी दिनुभयो ।
कोरोनाका कारण लकडाउन भएकाले समस्या समेत थाहा नभएको र तीन दिनसम्म प्राधिकरणका कर्मचारीहरु समेत आउन नसक्दा समस्या पहिचान भएको थिएन । शनिवार मात्र प्राधिकरणका कर्मचारीहरुले हेरेपछि ट्रान्सर्फमर जलेको थाहा भएको उहाँको भनाई छ ।
अहिलेसम्म चार पटक ट्रान्सफर्मर जलिसकेको जानकारी दिँदै अध्यक्ष सुवेदीले अझै केहिदिन विद्युत मर्मत गर्न नसकिने बताउनुभयो ।
समितिमा प्रयाप्त पैसा समेत नभएको र आर्थिक श्रोत जुटाउनेदेखि नयाँ ट्रान्सफर्मर किन्नेसम्मको प्रक्रिया गर्दा अझै चार पाँच दिन लाग्न सक्ने उहाँको आाकलन छ ।
यता स्थानीयहरुले भने समितिले वेवास्ता गर्दा पटक पटक यस्ता समस्या झेल्नुपरेको गुनासो गर्दै आएका छन् । विद्युत अवरुद्ध हुँदा कुटानी पिसानी जस्ता अत्यावश्यक कामहरु ठप्प भएको छ भने गाउँबाट टाढा जानुपर्ने समस्या आइपरेको छ ।
विद्युत नहुँदा मोबाइल चार्ज गर्न नपाउँदा आफन्तसागको सम्पर्क समेत टुटेको र पछिल्ला सूचनाहरुबाट समेत वञ्चित हुन परेको स्थानीयको गुनासो छ ।
बागलुङ, २८ बैशाख २०७८ र
चट्याङबाट गम्भिर घाइते विन्दु घर्तीको उपचारको लागि सहयोग प्राप्त भएको छ । बागलुङको जैमिनी नगरपालिका ९ साओलीकी घर्तीलाई सहयोग रकम प्राप्त भएको हो ।
चट्याङबाट गम्भिर घाइते विन्दु घर्तीको उपचारमा सहयोगको लागि जैमिनी नगरपालिकाका कार्यपालिका सदस्य लाल बहादुर परियार, राङ्खानी स्वास्थ्य चौकीका इन्चार्ज टुकनाथ शर्मा र समाजसेवी नरेश सप्लाङ्गीको पहलमा थालिएको अभियानमा संकलन भएको ८७ हजार पाच सय रुपैयाँ घर्तीको घरमै पुगेर हस्तान्तरण गरिएको सहयोगी लाल बहादुर परियारले जानकारी दिनुभयो ।
सहयोग प्रति धन्यवाद दिँदै घर्तीका श्रीमान् लेख बहादुर जिसीले घर्तीको स्वास्थ्यमा क्रमिक सुधार हुदै गएको जानकारी गराउनुभएको छ ।
आमाको मुख हेर्ने पर्व: ‘कुपुत्रो जायते क्वचिदपि कुमाता न भवति’, कोरोनाले मातातीर्थ मेला स्थगित
काठमाडौँ, २८ वैशाख २०७८ ।
प्रत्येक वर्ष वैशाखकृष्ण पक्ष औँसीका दिनमा जन्मदाता आमालाई सम्मान गरी मनाइने आमाको मुख हेर्ने पर्व आज देशभर आमालाई मीठा मीठा खानेकुरा खान दिई श्रद्धा भक्तिसाथ मनाइँदैछ ।
शास्त्रमा उपाध्याय (पण्डित), आचार्य र पिताभन्दा पनि ठूली मानिएकी आमाप्रति श्रद्धा, भक्ति, सम्मान र आदर गर्ने तथा उनबाट शुभाशीर्वाद थाप्ने दिनका रूपमा यो पर्वलाई लिइन्छ ।
छोराछोरीले आज बिहानै उठी नुहाएर आफ्नी आमालाई राम्राराम्रा लुगा लगाउने र मीठामीठा–तागतिला खानेकुरा खान दिई आशीर्वाद थाप्ने चलन छ । आमा नभएकाहरू भने आमालाई तर्पण र पिण्ड तथा पुरोहितलाई सिदादानसहित भोजन गराई दिवङ्गत आमा र उनले गरेका महान् एवं कष्टकर काम सम्झने गर्दछन् ।
शास्त्रमा प्रत्येक नरनारीले जीवनमा देवऋण, मनुष्यऋण र पितृऋण तिर्नैपर्छ भनिएको छ । वैदिक सनातन धर्म ग्रन्थमा ‘जननी जन्मभूमिश्च स्वर्गादपि गरियसी’ अर्थात् जन्म दिने आमा र जन्मभूमि स्वर्गभन्दा पनि ठूला हुन् भनी आमा र जन्मभूमिको महत्व दर्शाइएको धर्मशास्त्रविद् एवं नेपाल पञ्चाङ्ग निर्णायक समितिका अध्यक्ष प्रा डा रामचन्द्र गौतमले बताउनुभयो । सन्तानलाई नौ महीनासम्म गर्भमा धारण गरी जीवन दिने भएकाले आमाको महत्व अरुभन्दा बढी छ । बाबुभन्दा आमाको महत्व हजार गुणा बढी हुने भनी शास्त्रीय ग्रन्थमा उल्लेख गरिएको पनि उहाँले सुनाउनुभयो । यस्तो महत्व भएकाले जीवित आमालाई मीठो खान र राम्रो लगाउन दिएर सम्मान गरी खुसी बनाइन्छ ।
दिवङ्गत आमाका नाममा श्रद्धा भक्तिसाथ तर्पण, पिण्डदान र सिदादान गरिन्छ । वैशाखकृष्ण औँसीका दिन दिवङ्गत आमाले आश गर्ने भएकाले तर्पण, पिण्डदान र सिदादान सहित श्राद्ध गरे खुसी भई आशीर्वाद दिने शास्त्रीय मान्यता रहेको धर्मशास्त्रविद् गौतमले बताउनुभयो । यस अवसरमा चन्द्रागिरी नगरपालिकास्थित मातातीर्थमा मेला लाग्ने गर्छ । यस वर्ष नयाँ भेरियन्टसहितको कोरोना तीव्र रुपमा फैलिएकाले मेला स्थगित गरिएको नगर प्रमुख घनश्याम गिरीले जानकारी दिनुभयो । गत वर्ष पनि यस पर्वका अवसरमा कोरोनाबाट बच्न बन्दाबन्दी गरिएकाले मातातीर्थ मेला स्थगित गरिएको थियो ।
कोरोनाले मातातीर्थ मेला स्थगित
वैशाख कृष्ण औँसी अर्थात् आमाको मुख हेर्ने औँसीका दिन दिवङ्गत आमाको सम्झनामा राजधानीको पश्चिमी भेगस्थित चन्द्रागिरी नगरपालिका वडा नं।–६ थानकोट नजिकैको मातातीर्थमा लाग्ने मेला स्थगित गरिएको छ । यस वर्ष वैशाख २८ गते मङ्गलबार आमाको मुख हेर्ने औँसी परेको छ ।
नयाँ भेरियन्टसहितको कोरोना भाइरस ९कोभिड १९० को सङ्क्रमण बढ्दै गएपछि यसबाट बच्न मातातीर्थ मेला स्थगित गरिएको चन्द्रागिरी नगरपालिकाले जनाएको छ । प्रत्येक वर्ष आमाको मुख हेर्ने दिन मातातीर्थमा हजारौँ भक्तजनको ओइरो लाग्ने गर्छ । गतवर्ष पनि कोरोना भाइरसको सङ्क्रमणबाट बच्न बन्दाबन्दी गरिएकाले मेला स्थगित गरिएको थियो ।
आमा नहुने नरनारी औँसीका दिन बिहानै उक्त तीर्थमा गई स्नान तथा हरिहर ९विष्णु र शिव०को दर्शन र पूजा गर्ने गर्थे । यस वर्ष स्थानीयवासीलाई पनि मातातीर्थमा नजान सूचित गरिएको नगरप्रमुख घनश्याम गिरीले राससलाई जानकारी दिनुभयो । मातातीर्थ संरक्षण समितिले गर्ने नित्य पूजा भने हुने नगरपालिकाले जनाएको छ । घर घरमै बसेर जीवित आमालाई खुसी बनाउने र मृत आमाका नाममा श्रद्धा प्रकट गर्न सकिने धर्मशास्त्रविद्को भनाइ छ । मातातीर्थको परिसरमा मूर्तिकार रामकृष्ण भण्डारीद्वारा निर्मित सबैकी आमाको प्रतीक ‘साझा आमा’ को मूर्ति पनि स्थापना गरिएको छ । यो मूर्तिले पनि मातातीर्थको महत्व बढाएको छ ।
मातातीर्थको उत्पत्तिका सम्बन्धमा प्रचलित कथाअनुसार धेरै वर्षपहिले त्यस ठाउँमा गाईवस्तु चराउने चौर थियो । एकदिन एउटा गोठालाले सो चौरमा फ्याँकेको रोटीको टुक्रा हरायो । उसले अचम्म मानी रोटीको अर्को टुक्रा पनि फ्याँक्यो, त्यो पनि हरायो । अरू गोठालाहरूले पनि रोटीका टुक्रा फ्याँके, तिनमध्ये आमा जीवित हुनेले फ्याँकेका रोटी त्यहीँ रही आमा नहुनेले फ्याँकेका रोटीमात्र अलप भए ।
कथाअनुसार पहिलोचोटि रोटी फ्याँक्नेकी आमा पनि थिइनन् । त्यो दिन वैशाख कृष्णपक्षको औँसी थियो । दोस्रो दिन भने अघिल्लो दिनको जस्तो रोटी हराएन । सो कुरा चाल पाई गाउँलेहरूले औँसीको दिन मृत आमाहरू त्यस ठाउँमा आई आफ्ना छोराछोरीले दिएको चिज खाँदा रहेछन् भन्ने विश्वास गरेर त्यस ठाउँमा कुण्ड बनाई त्यसको नाम मातातीर्थ राखे ।
यसरी हरेक वर्ष वैशाख कृष्ण औँसीकै दिन आमा नहुनेहरूले त्यहाँ गई कुण्डमा नुहाएर मीठामीठा खाद्यपदार्थ चढाई मातृदिवस मनाउन थाले र मातातीर्थ मेला लाग्न थाल्यो । यसैले वैशाख कृष्ण औँसीलाई मातातीर्थ औँसी समेत भनिन्छ । आमाको महत्वलाई संस्कृतका विभिन्न श्लोकहरूमा यसरी वर्णन गरिएको छ– ‘मातृदेवो भव, पितृदेवो भव, आचार्यदेवो भव’ अर्थात् आमा, बाबु र गुरुलाई देवताजस्तै सम्मान गर ।
‘कुपुत्रो जायते क्वचिदपि कुमाता न भवति’ अर्थात् छोरा छोरी नराम्रा भए भने पनि आमाले सबैलाई सन्तानका रुपमा माया गर्छिन् । आमा प्रत्येक मानिसका पहिलो शिक्षिका अर्थात् गुरुआमा समेत हुन्छिन् । बालबालिकाले आमाबाटै धेरै कुरा सिक्छन् । बन्दाबन्दीका कारण छोरा छोरी आमा भएका स्थानमा पुग्न नसकेपनि वचनबाट पनि खुसी राख्न सकिने शास्त्रीय मान्यता समेत रहेको छ ।
कोरोनाबाट बच्न जारी निषेधाज्ञाका कारण छोराछोरी आमा भएको स्थानमा जान सक्ने अवस्था पनि छैन । यसैले फोन, सामाजिक सञ्जाललगायत माध्यमबाट आमाप्रति सम्मान प्रकट गर्नुपनि शास्त्रसम्मत हुने धर्मशास्त्रविद् एवं नेपाल पञ्चाङ्ग निर्णायक समितिका अध्यक्ष प्रा डा रामचन्द्र गौतमले बताउनुभयो ।